اقتصاد کشاورزی خزر، کارسازتر از نفت و گاز



به گزارش بازار، در دومین نشست نخست وزیران همسایه خزر در مسکو، جمهوری اسلامی ایران هفت پیشنهاد برای ارتقاء سطح روابط و توجهات اقتصادی منطقه ارائه می‌کند که به امنیت منطقه، منطقه، منطقه آزاد مشترک، ترانزیت و پیشنهاد تشکیل کمیته‌ای برای منطقه پیشنهاد می‌شود. ساماندهی حمل و نقل، تنظیم روابط بانکی بی نیاز از دلار و هم افزایی برای مقابله با تحریم‌ها از جمله آن‌ها بود.

نقطه اشتراک این پنج پیشنهادی ایران، ارتباط مستقیم آن‌ها با بخش کشاورزی است و همین موضوع، طرح وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر برنامه ریزی برای برگزاری نشست همکاری‌های کشاورزی همسایگان خزر را مضاعف می‌کند.

سید جواد ساداتی نژاد با اعلام این خبر در حاشیه این نشست، تصریح کرد که ایران آماده نقشه راه همکاری‌های این کشور در زمینه کشاورزی را تهیه کند.

نگاهی به برنامه‌های توسعه‌ای خزری و همچنین بررسی اقتصادهای رو به توسعه در توافقنامه‌ها و قراردادهایشان با این کشور نشان می‌دهد که بخش کشاورزی، هم برای همسایه خزر و هم برای غول‌های اقتصادی، در مواردی، بیش از پتانسیل‌های اقتصادی نفت و گاز. منطقه، مهم است.

نسبتهای نسبتاً دست نخورده کشاورزی در منطقه خزر و وجود زمین و آب فراوان در آنها، باعث ایجاد اقتصادهای بزرگ مانند و از سالهای پیش برای این کشور می شود و در سالهای اخیر، به ویژه پس از بحران در بازار جهانی مواد می شود. غذایی، متعددی از سنگاپور در شرق گرفته تا آمریکا در غرب دنیا، شرکت‌های خود را برای استفاده از این ظرفیت، راهی منطقه کنند.

اژدهای زرد، اشتهای فراوان
چین، با وجود اهمیتی که به درستی برای مسیر جنوب _ شمال و همچنین منابع نفت و گاز منطقه قائل است، همکاری با حوزه خزر در بخش کشاورزی و مواد غذایی را معطل تکمیل کریدور و فراهم کردن همه امکانات آن نیست و فقط در قزاقستان ده‌ها می‌کند. پروژه راه اندازی شده است.

با این پروژه‌ها از محصولات کشاورزی و مواد غذایی مورد نیاز چین، از سبزیجات و محصولات جالیزی، گاهی با یک هشتم قیمت از کشورهای دیگر، در قزاقستان تولید و به چین می‌شود، خرید می‌شود.

چین که سالهاست به این منطقه به عنوان بخش مهم جاده ابریشم نظر دارد، قراردادهایی با جمهوری آذربایجان در زمینه فرا مرزی سبزیجات، میوه و چای سیاه برای تولید به چین و انتقال فناوریهای پیشرفته و تجهیزات فرآوری از چین به آذربایجان منعقد کرده است.

جمهوری آذربایجانا برنامه توسعه کشاورزی خود را بر تجربه چینی اصلاح کرده و عملکرد آن‌ها در دهه‌های گذشته را الگو قرار داده است. بر همین اساس است که در برنامه توسعه کشاورزی جمهوری آذربایجان، کشاورزان و کارآفرینان از کلیه مالیات‌ها به جزییات مالیات زمین معاف می‌شوند و دولت با نظر گرفتن یارانه، ۷۰ درصد تخفیف برای کود و ۴۰ درصد برای ماشین آلات اعمال می‌کنند.

قزاقستان نیز چنین پیشنهادی در پیش گرفته و قراردادهایی با چینی‌ها در زمینه توسعه همکاری‌های علمی و فنی و استفاده از تجربیات چین، ماشین آلات و تجهیزات کشاورزی و تولید محصولات کشاورزی ارگانیک به چین منعقد کرده است.

چین هم اکنون ۱۹ پروژه بزرگ کشاورزی در قزاقستان دارد که یکی از آن‌ها انتقال سه خط فرآوری گوجه فرنگی از چین به آسیای مرکزی است.

احداث مجتمع کشت و صنعت برای تولید مواد غذایی، روغن گردان و دانه کتان و آفتاب آن‌ها به چین از دیگر پروژه‌هاست.

چین ۲۰۰ میلیون دلار فقط برای تولید و پرورش گاو در قزاقستان و صدور آن‌ها به چین سرمایه گذاری کرده و ۸۰ میلیون دلار نیز برای تولید گوجه فرنگی در زمین های قزاقستان و فراوری و تولید رب برای صدور به چین خرج کرده است.

شرکتهای چینی طرح‌هایی نیز برای همکاری در بخش کشاورزی و توسعه آن از طریق ایجاد مجتمع‌های کشت و صنعت در ترکمنستان و روسیه هستند.

چین محلی با همه این طرح‌ها و پروژه‌های اجرا شده و یا در دست اجرا برای ایجاد مراکز محلی، مناطق آزاد تجاری، پایانه‌های ویژه محصولات کشاورزی و توزیع عمده میوه‌ها و سبزیجات در چین یا قلمرو این کشور است.

ایران نیز از مدت‌ها پیش کشت فرا سرزمینی در همسایه خزر به ویژه در قزاقستان را تجربه کرده و دستکم یک تامین گوشت دام سبک را نیز در این کشور اجرا کرده است، اما با انجام پروژه‌ها این تجربه‌های با ارزش، به شکل مطلوبی در سال‌های گذشته است. توسعه و تداوم نیافت.

با این وجود، مروری بر پیشنهادات ایران به همسایگان شمالی در آخرین مرحله مسکو، نشان می‌دهد که دولت سیزدهم توسعه توسعه همکاری را نشان می‌دهد. اعضای مجمع اقتصادی خزر، گواه این امر است.